|
Mu munsi ishize umugabo witwa Rusesabagina n`umuryango yashinze witwa “Hotel Rwanda Foundation” bashyize ahagaragara inyandiko yasabaga ko ibihugu bisanzwe biri mu muryango wa Commonwealth bidakwiye kwemerera u Rwanda kwinjira muri uwo muryango.  Paul Rusesabagina aheruka inzira mu cyi Mu bintu nka bibiri by`ingenzi yashingiragaho yemeza ko u Rwanda rudakwiye kwinjizwa muri uwo muryango nk`uko yabitangarije Radio BBC mu cyumweru gishize,ngo ni uko mu Rwanda nta Demokarasi n`ubwisanzure ku bitecyerezo bihari. Ariko nk`uko icyo kiganiro cyarimo n`izindi nzobere nka Prof. Rwanyindo uyobora IRDP ndetse na Frank Tumwiine(International Lawyer) habaye umwanya wo kumusobanurira ukuntu ibintu ashingiraho yifuriza inabi u Rwanda bitari ku rwego abiha ariko aranga yanga kuva ku izima ry`imyemerere ye.Mu cyumweru kimwe akimara gutangaza iyo myumvire ye, dore ko n`umuntu atayita Raporo kuko nta n`ubushakashatsi yagaragazaga ko bwakorewe ku butaka bw`u Rwanda ngo byibuze iyo myumvire ye abe yarayikuye mu banyarwanda bari mu gihugu imbere, Guverinoma yahawe isiri(Signal) n`ubunyamabanga bukuru bw`uwo muryango bwo gukomeza intambwe ku buryo bwemewe(Formal step) yo gusaba kwinjira muri uwo muryango. Impamvu tuvuga ko Guverinoma yahawe isiri yo gukomeza intambwe ku buryo busesuye ni uko ibyari ibyifuzo byayo (umushinga wayo), kwinjiza u Rwanda muri Commonwealth yabyeretse inteko ishinga amategeko(imitwe yombi) ku wa gatatu ushize maze intumwa za rubanda nazo zibitorera ijana ku ijana(zirayishyigikira). Ibi kandi bikaba ari ko bigomba gukurikirana ufatiye ku myanzuro y`inama y`abakuru ba za Guverinoma yateranye mu mpera z`umwaka wa 2007 I Kampala muri Uganda yerekeranye no gusaba kwinjiza muri uwo muryango. Muri iyo myanzuro y`iyo nama bashyizemo intambwe enye buri gihugu gisaba kwinjizwa muri uwo muryango kigomba gukurikira, muri izo ntambwe usangamo iyo kuba Guverinoma igomba kugaragariza ubunyamabanga bukuru bw`uwo muryango ko yifuza ko igihugu cyayo cyifuza kwinjira muri uwo muryango. Indi ntambwe ni uko ubu bunyamabanga bukora ubushakashatsi n`iperereza byabwo mu kuzuza ibisabwa ibihugu biri muri uyu muryango maze bwabona kibyujuje, bukandikira ibindi bihugu biri muri uwo muryango bubimenyesha iby`ubwo busabe bw`icyo gihugu; nyuma ibyo bihugu nabyo bikagira icyo bivuga kuri icyo gihugu. Intambwe ya gatatu ari nayo u Rwanda rugezeho, ni iyo gusabwa n`ubunyamabanga bw`uwo muryango kwandika ku buryo bwemewe(Formal application) inyandiko isaba kwinjizwa muri uwo muryango, inama y`abakuru ba za Guverinoma ikurikira ikazayigaho. Gusa, aha ubunyamabanga busaba icyo gihugu gusaba ku buryo bwemewe ari uko nta gihugu gisanzwe muri uwo muryango cyamaganye ubwo busabe bw`icyo gihugu gishya. Intambwe ya kane ari nayo ya nyuma, igihugu cyimaze kurangiza izo ntambwe eshatu zibanza kandi zagenze neza hakurikiraho kwerekana, ku ruhande rwa Guverinoma, ko icyo cyifuzo Guverinoma igishyigikiwemo n`abaturage b`icyo gihugu ku buryo bwa Demokarasi isesuye. Ariko nk`uko nateruye cyeka ko Rusesabagina ashobora kuba yarasebereje umuzimu mu ndaro(kuvuga nabi umuntu imbere y`inkoramutima ye), iyo usesenguye neza izo ntambwe igihugu gisaba kwinjira muri Commonwealth kigomba gukurikira ushobora kwemeza ko iyo nteruro yaba nta hantu yibeshye kuko ubona ko yasohoye ziriya nyandiko ze atazi aho u Rwanda rugeze mu rugendo rwo kwinjizwa muri uwo muryango. Ikindi na none ni uko amahanga Rusesabagina yabwiraga ibitagenda mu Rwanda, bitanari ku rwego yabivugagaho, ariyo yirirwa aza kwigira ku Rwanda byinshi mu byo rwabasizemo ku buryo byaba bisa naho yaba ameze nkugosorera mu rucaca. Ahandi wanabirebera n`aho perezida wungirije w`inteko ishinga amategeko(Parliament) Polisi Denis, nyuma y`aho inteko itoreye ku bwiganze busesuye icyemezo cyo gushyigikira Guverinoma muri gahunda yo gusaba kwinjira muri Commonwealth yasubije umunyamakuru, wari umubajije ikibazo cy`amaraporo yasohowe ku Rwanda arusabira kutinjizwa muri uwo muryango niba hari ibyo we nk`intumwa ya rubanda abona bisa n` ukuri, ko we nta na kimwe yemera nk`ukuri ko ngo ahubwo ari abatifuriza ineza u Rwanda n`abanyarwanda. Naho bamubajije niba atabona ko hari icyo byahungabanya ku mugambi w`u Rwanda wo gusaba kwinjira muri Commonwealth; Polisi yashubije ko nta na kimwe ahubwo ngo ababicyeka gutyo ari abatazi uko Leta zikora. |